De VSB-vlindertuinen in 2011


Tussen 2000 en 2004 zijn honderd vlindertuinen aangelegd bij zorginstellingen. Sommige van deze tuinen zijn nu dus al ruim tien jaar oud. Hoe liggen de tuinen er nu bij? Worden er veel activiteiten met de tuinen georganiseerd? En zijn de bewoners van de zorginstellingen tevreden met de vlindertuinen? Twee stagiaires van De Vlinderstichting hebben dit onderzocht en hier rapporten over geschreven. De belangrijkste resultaten worden hieronder genoemd:
 
-         Er bestaan nog ten minste 76 van de honderd aangelegde vlindertuinen.
-         De meeste tuinen worden redelijk tot zeer goed verzorgd.
-         Het grootste deel van de vlindertuinen wordt maandelijks of zelfs wekelijks onderhouden, door vrijwilligers, een tuinman, bewoners of een extern onderhoudsbedrijf.
-         In ongeveer de helft van de tuinen worden soms activiteiten georganiseerd door de zorginstellingen. In een kwart vinden wel eens natuurlessen plaats voor kinderen.
-         De meeste bewoners van zorginstellingen zijn redelijk tot zeer tevreden met de vlindertuinen.
 
De Vlinderstichting is erg blij met deze resultaten en hoopt dat er nog veel vlinders en mensen jarenlang plezier mogen hebben van de vlindertuinen!
 
Klik hier voor een link naar de rapporten over deze onderzoeken.

Wat is een vlindertuin?


Een vlindertuin? Dat is toch zo'n tropische kas met van die mooie felgekleurde vlinders? In de dierentuinen in Emmen en Rotterdam hebben ze inderdaad een tropische vlindertuin. Maar als wij het over een vlindertuin hebben, bedoelen we een 'gewone' tuin waarin planten staan die voedsel bieden aan vlinders en rupsen, met variatie in beplanting, voldoende warme, beschutte plekjes tegen de wind en regen en veilige plekjes waar vlinders kunnen overwinteren.
Lees verder »

Basisbegrippen


Landkaartje legt eitjes (foto: Kars Veling)
 
De meeste mensen weten al een heleboel van vlinders. Maar toch blijven er soms nog vragen over. Hieronder staan de meeste basisbegrippen rondom vlinders nog even kort uitgelegd.
 
Waardplant
Deze plant, waar de rupsen van leven, noemen we de waardplant. Een vlinder heeft andere planten nodig dan een rups. Een vlinder drinkt vooral nectar, maar een rups leeft van de blaadjes en andere groene delen van de plant. Vaak lusten rupsen maar n of een paar soorten planten. De vlinder zet daar de eitjes op af.
 
Vervellen
Het huidje van een rups rekt niet goed mee. Omdat een rups heel snel groeit, barst hij een paar keer uit zijn vel voordat hij groot genoeg is om te verpoppen. Dit proces heet vervellen.
 
Verpoppen
Wanneer een rups genoeg gegeten heeft, zoekt hij een geschikt plek om te verpoppen. Hij hangt zichzelf met een draadje aan een houtig plantendeel, graaft zich in of verstopt zich onder de bladeren. Daar vervelt hij voor de laatste keer. Uit de laatste vervelling komt geen rups, maar een pop. Deze laatste vervelling noemen we verpoppen.
 
Pop
Binnenin de pop gebeurd de transformatie van rups tot vlinder. We weten nog steeds niet hoe dit proces werkt, maar bijzonder is het wel.
 
Cocon
Sommige rupsen maken eerst een cocon om zichzelf heen voordat ze verpoppen. Hiermee heeft hij een extra beschermlaag. Cocon en pop worden vaak door elkaar gehaald, maar zijn verschillende dingen. In een cocon zit ook nog een pop.
 
Uitsluipen
Als de vlinder klaar is, kruipt hij langzaam uit de pop. Dit proces heet uitsluipen. De vlinder kruipt omhoog langs een stengel en pompt zijn vleugels op. De vleugels moeten eerst goed drogen voordat de vlinder kan vliegen. Tijdens dit proces is de vlinder heel kwetsbaar.

Hoe hou je dag- en nachtvlinders nu uit elkaar?


Zoals je waarschijnlijk wel weet zijn er dagvlinders en nachtvlinders. Als je naar de namen kijkt, lijkt het alsof je ze simpel uit elkaar kunt houden. Dagvlinders vliegen altijd overdag. De fel gekleurde vlinders in tuinen zijn meestal dagvlinders. En het klopt dat de meeste nachtvlinders 's nachts vliegen. Maar pas op: er zijn ook nachtvlinders die overdag vliegen.

Het is eigenlijk heel makkelijk. Kijk goed naar de voelsprieten van de vlinder. Zie je een knopje aan het eind? Ja, dan is het een dagvlinder. Nee, dan is het een nachtvlinder.
lesmateriaal nachtvlinders »

Vlinderambassadeurs op de basisschool


De Vlinderstichting wil graag dat zoveel mogelijk mensen plezier hebben van de VSB vlindertuinen. De meeste tuinen hebben hun poorten ook opengesteld voor basisschoolleerlingen, zodat deze natuurlessen kunnen doen in de tuin. En de tuin wordt daarmee ook nog eens extra onderhouden!
 
Om de basisscholen in de buurt van een VSB Fonds Vlindertuin extra mogelijkheden te bieden heeft De Vlinderstichting samen met Stichting wAarde een gratis lesprogramma ontwikkeld. Wat zit er in dat speciale programma?
* Paspoorten: De kinderen worden vlinderambassadeurs, compleet met eigen paspoort vol opdrachtjes en ruimte voor tekeningen
* Een virtuele lesomgeving: Een speciale ambassadewebsite biedt extra informatie en contact met kinderen van andere scholen
* Levend materiaal. De kinderen krijgen een pakketje eitjes, rupsen en poppen van het Groot koolwitje, om op te kweken in de klas.
* Het vlinderboek. Ideen voor vlinderlessen en allerlei creatieve uitspattingen komen hierin aan de orde. De resultaten kunt u opsturen naar stichting wAarde.
* Continuiteit: aan het eind van het jaar dragen de kinderen het ambassadeursschap over aan de volgende klas.
 
Wilt u meedoen? Stuurt u dan een mailtje naar info@vlinderstichting.nl, en vermeld hierbij uw naam, de naam en het adres van de school,  om welke klas het gaat en bij welke zorginstelling u bent aangesloten. Veel plezier!
Verder lezen »

Vlinderkastjes


Vlindersoorten die als vlinder overwinteren zoeken warme plekjes op. Vaak verschuilen ze zich op rommelzolders, in schuurtjes of tussen de bladeren. Als het maar beschutte plekjes zijn om de koude winter door te komen. U kunt de vlinders een handje helpen met een vlinderkast!

Maar wat is een vlinderkast nou eigenlijk? Eigenlijk is de kast vergelijkbaar met het bekende vogelhuisje. Alleen ontbreekt in de vlinderkast het vlieggat. In plaats daarvan heeft de kast 4 sleuven van 8 millimeter breed en 8 centimeter lang. Door deze sleuven kunnen de vlinders naar binnen. Binnen in de kast vinden ze een warm plekje om te overwinteren! Het maken van een vlinderkast is een leuke activiteit voor jong en oud. U kunt de kastjes zelf maken of bestellen bij vivara (www.vivara.nl). De kastjes kunnen op allerlei leuke manieren versierd worden. Knip vlinders uit en plak ze erop, of schilder zelf vlinders op de kast. Laat u creativiteit in de vrije loop!
 
Hang de kast op een beschutte plek op. Dus op een plek uit de wind, waar het niet kan inregenen. Leg een laagje dorre blaadjes en wat takjes in de kast. Zo wordt het een waar hotel voor de vlinders! Zelf hebben wij weinig ervaring met de vlinderkasten; of ze echt werken weten we niet. Heeft u vlinders in uw kast, of tips? Wij horen ze graag! Vertel het ons op www.vlindertuinen.nl of stuur een mailtje naar info@vlinderstichting.nl
Meer nieuws vind je in het nieuwsarchief »